W dropshippingu VAT rozlicza się przede wszystkim według tego, czy działasz jako pośrednik, czy sprzedajesz towary we własnym imieniu. Brak własnego magazynu nie zmienia tej kwalifikacji. Pośrednik rozlicza VAT od wynagrodzenia za usługę, a sprzedawca – od pełnej wartości dostawy. Przy sprzedaży do konsumentów w UE znaczenie ma także limit 10 000 euro dla WSTO, natomiast import spoza UE wymaga analizy procedury IOSS, odprawy celnej i tego, kto płaci VAT przy imporcie.
Dropshipping nie zmienia sam w sobie zasad VAT
Dropshipping jest modelem logistycznym. Towar może zostać wysłany bezpośrednio z magazynu hurtowni lub producenta, ale dla celów VAT decydujące są rzeczywiste warunki transakcji. Trzeba ustalić, kto zawiera umowę z klientem, kto wystawia dokument sprzedaży, kto odpowiada za dostawę i reklamacje oraz kto faktycznie przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania towarem jak właściciel.
Jeżeli sklep pobiera pieniądze od klienta, prezentuje ofertę jako własną i sprzedaje produkt we własnym imieniu, zwykle rozlicza dostawę towaru, nawet gdy nie przechowuje go fizycznie. Jeżeli natomiast tylko kojarzy klienta z dostawcą, a sprzedaż towaru zawiera dostawca, przedmiotem świadczenia sklepu może być usługa pośrednictwa.
Dwa modele dropshippingu – pośrednictwo i sprzedaż towarów
Sam fakt przekazywania zamówienia do hurtowni nie przesądza jeszcze o działaniu jako pośrednik. Znaczenie mają umowy, regulamin sklepu, treść faktur, sposób prezentowania sprzedawcy klientowi oraz zakres odpowiedzialności za transakcję.
| Model | Co jest przedmiotem sprzedaży? | Podstawa rozliczenia VAT | Dokumentacja i odpowiedzialność |
|---|---|---|---|
| Pośrednictwo handlowe | Usługa pośrednictwa | Wynagrodzenie lub prowizja pośrednika | Pośrednik dokumentuje usługę, a dostawca wystawia dokument za towar |
| Sprzedaż we własnym imieniu | Towar | Pełna cena sprzedaży towaru | Sprzedawca wystawia dokument klientowi i rozlicza VAT od dostawy |
| Portal lub platforma ułatwiająca sprzedaż | Zależnie od konstrukcji transakcji | Może powstać fikcja dwóch dostaw na zasadach przewidzianych dla interfejsów elektronicznych | Trzeba sprawdzić, czy platforma faktycznie ułatwia dostawę w rozumieniu przepisów |
Pośrednik rozlicza usługę, nie cenę towaru
W modelu prowizyjnym dostawca pozostaje sprzedawcą towaru, a dropshipper wykonuje usługę polegającą na pozyskaniu zamówienia, obsłudze klienta lub organizacji płatności. Jego wynagrodzeniem jest prowizja. Jeżeli klient wpłaca 500 zł, a 400 zł trafia do właściciela towaru, przychód pośrednika może stanowić 100 zł, o ile rzeczywiście działa on w cudzym imieniu i na cudzy rachunek.
Opodatkowanie usługi zależy od statusu usługobiorcy. Przy świadczeniu na rzecz podatnika zastosowanie ma co do zasady reguła B2B, zgodnie z którą miejscem opodatkowania jest kraj siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności usługobiorcy. W takim przypadku polska faktura może być wystawiona bez polskiego VAT, z adnotacją właściwą dla rozliczenia przez nabywcę, jeżeli spełnione są warunki mechanizmu odwrotnego obciążenia.
Przy usługach na rzecz konsumentów miejsce opodatkowania może zależeć od szczególnych reguł dotyczących usług pośrednictwa. Nie należy automatycznie przyjmować, że decyduje kraj, do którego dostarczono towar. Konieczna jest analiza rodzaju usługi i podstawowej transakcji.
Sprzedawca rozlicza VAT od całej dostawy
Jeżeli klient kupuje towar od właściciela sklepu, to sklep rozlicza VAT od pełnej kwoty należnej od klienta. Faktura od hurtowni dokumentuje zakup po stronie sprzedawcy, a faktura dla klienta dokumentuje jego własną dostawę. Dostawca może wysłać paczkę bezpośrednio, ale nie zmienia to automatycznie roli sprzedawcy.
W tym wariancie VAT od zakupu może być podatkiem naliczonym podlegającym odliczeniu, jeżeli spełnione są ustawowe warunki. VAT od sprzedaży jest podatkiem należnym. Podatek dochodowy to odrębne zagadnienie, w którym znaczenie może mieć dochód, czyli różnica między przychodem a kosztami, a nie sama kwota VAT.
Czy dropshipper może korzystać ze zwolnienia z VAT?
Podatnik może korzystać ze zwolnienia podmiotowego, jeżeli spełnia warunki ustawowe, w tym nie przekracza limitu 200 000 zł wartości sprzedaży w skali roku. Przy rozpoczęciu działalności limit może być ustalany proporcjonalnie do okresu prowadzenia sprzedaży. Zwolnienie oznacza brak doliczania VAT do sprzedaży, ale także co do zasady brak prawa do odliczenia VAT naliczonego od zakupów.
Limit obrotu nie wystarczy, jeśli sprzedawany asortyment należy do kategorii wyłączonych ze zwolnienia. W dropshippingu szczególnej uwagi wymagają między innymi:
- komputery, części komputerowe i wybrane wyroby elektroniczne
- urządzenia elektryczne objęte ustawowymi wyłączeniami
- preparaty kosmetyczne i toaletowe
- niektóre urządzenia i sprzęty gospodarstwa domowego
Sprzedaż towaru objętego wyłączeniem może wymagać rejestracji jako podatnik VAT od pierwszej sprzedaży. Zakres wyłączeń zależy od szczegółowej klasyfikacji produktu, dlatego nie wystarczy ogólna nazwa kategorii w sklepie.
Zwolnienie nie zawsze jest korzystne. Przy zakupach od podatników VAT, wysokich kosztach reklam, prowizjach platform i zakupie towarów rezygnacja ze zwolnienia może umożliwić odliczenie podatku naliczonego. Decyzję trzeba ocenić na podstawie marży, struktury kosztów i rodzaju klientów.
Sprzedaż do konsumentów w UE – WSTO i OSS
Przy sprzedaży towarów z Polski do konsumentów w innych państwach UE może wystąpić WSTO, czyli wewnątrzwspólnotowa sprzedaż towarów na odległość. Obejmuje ona między innymi sprzedaż B2C, w której towary są wysyłane lub transportowane do konsumenta w innym kraju członkowskim.
Łączny próg dla określonych transgranicznych dostaw B2C wynosi 10 000 euro w roku bieżącym i poprzednim. Próg dotyczy sprzedaży do innych państw UE, a nie całego obrotu przedsiębiorcy w Polsce. Do momentu jego przekroczenia, przy spełnieniu pozostałych warunków, można co do zasady rozliczać sprzedaż według polskich zasad i stawek.
Po przekroczeniu limitu VAT rozlicza się według stawki właściwej dla kraju konsumpcji. Możliwe są dwa podstawowe rozwiązania:
- rejestracja do VAT w poszczególnych państwach, do których trafia sprzedaż
- wybór procedury VAT OSS i rozliczanie podatku z wielu państw w jednej deklaracji składanej w państwie identyfikacji
- prowadzenie ewidencji sprzedaży według kraju konsumenta i właściwej stawki VAT
- monitorowanie limitu przed jego przekroczeniem, a nie dopiero po zamknięciu roku
OSS jest uproszczeniem administracyjnym, nie odrębną stawką podatku. Sprzedawca nadal stosuje stawkę kraju, w którym znajduje się konsument, a następnie wykazuje podatek w deklaracji OSS. Procedura dotyczy określonych transakcji B2C i nie zastępuje analizy łańcucha dostaw.
Sprzedaż B2B do podatnika z innego państwa UE może podlegać regułom WDT, ale wymaga między innymi weryfikacji numeru VAT UE nabywcy i posiadania dowodów wywozu. Nie należy stosować stawki 0% tylko dlatego, że klient podał zagraniczny numer firmy.
Import spoza UE – VAT, cło i IOSS
Jeżeli towar jest wysyłany bezpośrednio z państwa trzeciego do klienta w UE, trzeba ustalić, kto jest importerem, kto zleca odprawę i kto ponosi należności przywozowe. VAT importowy może zostać pobrany podczas odprawy celnej od sprzedawcy, operatora logistycznego albo klienta, zależnie od konstrukcji dostawy i warunków transportu.
Brak procedury IOSS może oznaczać, że konsument zapłaci VAT i ewentualne należności celne przy odbiorze. Może też dojść do opóźnienia odprawy, jeżeli dokumenty lub dane przesyłki są nieprawidłowe.
Kiedy działa IOSS?
VAT IOSS służy do rozliczania VAT przy sprzedaży na odległość towarów importowanych w przesyłkach o wartości rzeczywistej nieprzekraczającej 150 euro. VAT jest pobierany już przy zakupie, według stawki państwa konsumenta, a następnie rozliczany w procedurze importowej. Dzięki temu klient co do zasady nie musi dopłacać VAT przy odbiorze.
Jeżeli sprzedaż jest prowadzona przez platformę elektroniczną, trzeba sprawdzić, czy platforma nie jest uznawana za podmiot ułatwiający dostawę. W niektórych sytuacjach przepisy tworzą fikcję dwóch dostaw, a platforma rozlicza VAT od sprzedaży do konsumenta. Nie każda strona internetowa lub operator płatności spełnia jednak tę definicję.
IOSS nie obejmuje przesyłek powyżej 150 euro. Cło, VAT oraz sposób odprawy trzeba wtedy ustalić według zasad właściwych dla konkretnej transakcji, towaru i państwa importu.
| Kierunek sprzedaży | Najważniejsza reguła | Typowe narzędzie lub dokument |
|---|---|---|
| Polska do klienta w Polsce | Polskie zasady VAT i stawka właściwa dla towaru lub usługi | Faktura, ewidencja sprzedaży, ewentualnie kasa fiskalna |
| Polska do konsumenta w UE | WSTO, próg 10 000 euro, po przekroczeniu VAT kraju konsumenta | OSS albo rejestracje lokalne, ewidencja kraju dostawy |
| Polska do firmy w UE | Możliwe WDT, jeśli spełnione są warunki dla transakcji B2B | Weryfikacja VAT UE i dowody wywozu |
| Państwo trzecie do konsumenta w UE | Import, VAT przy odprawie albo IOSS dla przesyłek do 150 euro | Numer IOSS, dane celne i dokumenty importowe |
| Polska do państwa trzeciego | Możliwy eksport ze stawką 0%, jeśli wywóz jest odpowiednio udokumentowany | Urzędowe potwierdzenie wywozu |
Jak obliczyć VAT do zapłaty?
W typowym krajowym rozliczeniu czynnego podatnika VAT podatek do zapłaty wynika z porównania VAT należnego ze sprzedaży z VAT naliczonym przy zakupach. Przykład dotyczy towarów opodatkowanych stawką 23% i zakłada, że podatnik ma prawo do odliczenia wykazanego podatku.
- Ustal VAT należny. Sprzedaż dla klientów wyniosła 6150 zł brutto, czyli 5000 zł netto i 1150 zł VAT.
- Ustal VAT naliczony. Zakupy od hurtowni wyniosły 3690 zł brutto, czyli 3000 zł netto i 690 zł VAT.
- Oblicz różnicę. VAT do zapłaty wynosi 1150 zł – 690 zł, czyli 460 zł.
Jeżeli VAT naliczony przewyższa VAT należny, powstaje nadwyżka, której sposób rozliczenia zależy od sytuacji podatnika. W praktyce trzeba także uwzględnić korekty, zwroty, rabaty, import, transakcje zagraniczne oraz moment powstania obowiązku podatkowego.
Najczęstsze pytania o VAT w dropshippingu
- Czy brak magazynu zwalnia z VAT? Nie. Brak fizycznego kontaktu z towarem jest elementem logistyki, a nie podstawą do pominięcia obowiązków podatkowych.
- Czy pośrednik zawsze rozlicza VAT tylko od prowizji? Tylko wtedy, gdy rzeczywiście świadczy usługę pośrednictwa, a nie sprzedaje towar we własnym imieniu. Decydują fakty i dokumentacja.
- Czy dropshipping wymaga kasy fiskalnej? Nie zawsze. Zwolnienie może obejmować sprzedaż wysyłkową, gdy cała płatność jest przekazywana na rachunek lub przez operatora płatności, a transakcję można jednoznacznie przypisać do nabywcy i zamówienia. Towary wyłączone ze zwolnień mogą jednak wymagać kasy.
- Kto wystawia dowód sprzedaży klientowi? Co do zasady sprzedawca wskazany w transakcji, a nie hurtownia realizująca wysyłkę. W modelu pośrednictwa dostawca dokumentuje towar, a pośrednik własną usługę.
- Czy księgowy powinien znać model dropshippingowy? Tak, szczególnie gdy występują zakupy zagraniczne, WSTO, OSS, IOSS lub dostawy z kilku państw. Bez mapy łańcucha dostaw łatwo przypisać transakcję do niewłaściwej procedury.
- Czy sprzedaż usług cyfrowych podlega VAT? Tak, ale zasady miejsca opodatkowania usług elektronicznych różnią się od zasad dotyczących towarów. Nie należy przenosić reguł WSTO na produkty cyfrowe.
Najpierw ustal, kto jest sprzedawcą w sensie podatkowym, następnie określ miejsce wysyłki i kraj klienta. Dopiero na tej podstawie wybierz zwolnienie, krajową stawkę VAT, OSS, IOSS albo reguły importu. Przy sprzedaży międzynarodowej i nietypowym łańcuchu dostaw warto uzgodnić model z doradcą podatkowym przed uruchomieniem sprzedaży.
Treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej ani prawnej. Przepisy dotyczące VAT, WSTO, OSS, IOSS, stawek i obowiązków celnych mogą się zmieniać, a ich zastosowanie zależy od szczegółów konkretnej transakcji. Przed podjęciem decyzji skonsultuj model działalności z doradcą podatkowym lub księgowym.
